Naar de inhoud
Disruptive Lab

Gids Europese regels

Datalek bij uw IT-leverancier. Wat nu?

Krijgt uw IT-leverancier een datalek, dan moet hij u zonder onredelijke vertraging inlichten, en daarna hebt u 72 uur om te beslissen of de toezichthouder en de betrokkenen het moeten horen.

Gepubliceerd
Bijgewerkt
Leestijd
8 min leestijd
Redacteur
David Lahuta

In het kort

  • Krijgt een leverancier die voor u persoonsgegevens verwerkt een datalek, dan moet hij u zonder onredelijke vertraging inlichten. De melding aan de toezichthouder is daarna uw plicht, niet die van de leverancier.34
  • De 72 uur waarbinnen u moet melden, beginnen meestal op het moment dat de leverancier u inlicht. Een melding mag alleen achterwege blijven als het datalek waarschijnlijk geen risico voor mensen oplevert.34
  • Valt uw bedrijf onder NIS2 en verstoort het incident uw diensten aanzienlijk, dan gaat binnen 24 uur een aparte melding naar het nationale incidentresponsteam.5
  • Veel van wat er in die uren gebeurt, hangt af van wat uw contract met de leverancier zegt. Dat regelt u dus vóór een incident.4

Wat gebeurde er in maart 2026 bij een grote IT-leverancier?

Op 13 maart 2026 maakte CGI, een grote IT-dienstverlener, bekend dat zijn cyberbeveiligingsteam de dag ervoor een beveiligingsincident had ontdekt.1 Het ging om twee interne testservers in Zweden, die niet voor live diensten werden gebruikt maar om een dienst te testen die aan een beperkte groep klanten wordt geleverd.1 Ook een systeem met een oudere versie van de broncode van een applicatie was voor buitenstaanders toegankelijk geweest.1 CGI meldde dat er op dat moment geen aanwijzing was dat de live omgevingen van klanten, de gegevens daarin of hun lopende diensten waren getroffen, en dat het onderzoek in nauwe samenwerking met de klanten liep.1 Het nationale incidentresponsteam van Zweden, CERT-SE, berichtte dezelfde dag in zijn weekbrief over de inbraak in interne testomgevingen.2

Voor de klanten van een leverancier beginnen bij zo'n bericht hun eigen vragen. Stonden onze gegevens op die servers? Kunnen de code of toegangsgegevens tot onze systemen leiden? Wie moeten we inlichten, en wanneer? Op de eerste twee vragen geven alleen de feiten van de zaak antwoord. Het antwoord op de laatste twee volgt uit de regels, en daarover gaat deze gids.

Wie moet wat melden, en aan wie?

Hier gelden twee Europese regelingen, de AVG (GDPR) voor persoonsgegevens en NIS2 voor bedrijven in de sectoren die de richtlijn noemt. Eerst twee begrippen uit de AVG. De verwerkingsverantwoordelijke is het bedrijf dat bepaalt waarom en hoe persoonsgegevens worden verwerkt, meestal u.3 De verwerker is een leverancier die ze namens u verwerkt, zoals het bedrijf dat uw systeem beheert of host.3

Een datalek is meer dan diefstal. De AVG omschrijft een inbreuk in verband met persoonsgegevens als een inbreuk op de beveiliging die leidt tot de vernietiging, het verlies, de wijziging of de ongeoorloofde verstrekking van of toegang tot persoonsgegevens.3 Ook het verlies van toegang tot persoonsgegevens kan meetellen, bijvoorbeeld klantgegevens die onbereikbaar zijn.4

Wie Meldt wat Aan wie Hoe snel
De leverancier, als verwerker Een datalek waarvan hij kennis krijgt U, de verwerkingsverantwoordelijke Zonder onredelijke vertraging3
U, als verwerkingsverantwoordelijke Een datalek, tenzij het waarschijnlijk geen risico voor mensen oplevert De gegevensbeschermingsautoriteit Zonder onredelijke vertraging en indien mogelijk uiterlijk 72 uur nadat u er kennis van hebt genomen3
U, als verwerkingsverantwoordelijke Een datalek dat waarschijnlijk een hoog risico voor mensen oplevert De betrokkenen Onverwijld3
U, als verwerkingsverantwoordelijke Elk datalek, gemeld of niet, met de feiten, de gevolgen en de genomen maatregelen Uw eigen register, dat de toezichthouder kan controleren Altijd34
U, als u onder NIS2 valt Een significant incident Het nationale incidentresponsteam (CSIRT) of de bevoegde autoriteit Vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur, incidentmelding binnen 72 uur, eindverslag binnen een maand na de melding5
De leverancier, als hij zelf onder NIS2 valt Een significant incident in zijn eigen diensten Zijn eigen CSIRT en, waar passend, de afnemers van de dienst Onverwijld5

De wettelijke plicht om de toezichthouder in te lichten blijft bij u, ook als de leverancier de melding voor u opstelt.4

Wanneer beginnen de 72 uur?

Ze beginnen zodra u kennis krijgt van het datalek. Het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB), waarin de Europese toezichthouders samenwerken, legt dat uit als het moment waarop u redelijke zekerheid hebt dat een beveiligingsincident persoonsgegevens heeft getroffen.4 Een kort onderzoek om vast te stellen of er wel een datalek is, is toegestaan, en dat onderzoek moet zo snel mogelijk beginnen.4

Gebeurt het datalek bij een leverancier, dan bent u volgens het EDPB in beginsel op de hoogte zodra de leverancier u heeft ingelicht.4 De leverancier hoeft niet eerst het risico voor mensen te beoordelen. Hij stelt vast dat er een datalek is en licht u in, en de beoordeling is aan u.4 De AVG noemt voor de melding van de leverancier geen vaste termijn, alleen “zonder onredelijke vertraging”. Daarom beveelt het EDPB aan dat de leverancier u direct inlicht en details in fasen aanvult zodra ze bekend zijn.4

Ook u mag in fasen aan de toezichthouder melden als nog niet alles bekend is.3 Een melding na meer dan 72 uur moet de redenen voor de vertraging vermelden.3

Hoe verlopen de eerste 72 uur, stap voor stap?

  1. Uur 0, het bericht van de leverancier. Noteer wanneer het binnenkwam, van wie en wat erin staat. Voor persoonsgegevens beginnen uw 72 uur meestal op dit moment.4
  2. De eerste uren, de feiten. Vraag welke van uw systemen en gegevens op de getroffen servers stonden, wat is ingezien en sinds wanneer. Een leverancier wiens incident meerdere klanten raakt, moet elk van hen de details melden.4
  3. Binnen 24 uur, als u onder NIS2 valt. Verstoort het incident uw diensten aanzienlijk, of veroorzaakt het financieel verlies voor u of aanzienlijke schade bij anderen, stuur dan de vroegtijdige waarschuwing.5 Die vermeldt of het incident vermoedelijk kwaadwillig is of gevolgen kan hebben in andere landen.5
  4. Binnen 72 uur, de meldingen. Meld een datalek aan de toezichthouder, tenzij het waarschijnlijk geen risico voor mensen oplevert.3 Stuur onder NIS2 de incidentmelding met een eerste beoordeling van de ernst en de gevolgen.5 Ontbrekende details mogen in fasen volgen.3
  5. Daarna, de betrokkenen en het register. Licht de betrokkenen in als het risico voor hen hoog is.3 Leg van elk datalek de feiten, de gevolgen en de maatregelen vast, ook van de datalekken die u niet hebt gemeld.34 Onder NIS2 volgt het eindverslag binnen een maand na de melding.5

Deze stappen werken alleen als uw eigen systemen laten zien wie wanneer toegang had tot wat. Zonder die vastlegging valt noch het verhaal van de leverancier noch uw eigen beoordeling te controleren, en gaan de 72 uur op aan giswerk.

Wat voegt NIS2 toe voor bedrijven die eronder vallen?

NIS2 bindt bedrijven via de eigen wet van elk land, die de lidstaten uiterlijk op 17 oktober 2024 moesten vaststellen.6 Waar de richtlijn geldt, is de beveiliging van de toeleveringsketen een van de maatregelen die een bedrijf moet nemen, ook in de relaties met zijn rechtstreekse leveranciers en dienstverleners.5 Bij de keuze van die maatregelen moet het bedrijf rekening houden met de kwetsbaarheden van elke leverancier en met de kwaliteit van diens producten en beveiligingspraktijken, ook de manier waarop hij software ontwikkelt.5

De meldplicht geldt voor incidenten met aanzienlijke gevolgen voor de diensten die u verleent.5 De richtlijn licht toe dat haar plichten gelden, ongeacht of een bedrijf zijn systemen zelf beheert of het onderhoud heeft uitbesteed.5 Wij lezen dit zo dat een incident dat bij een leverancier begint, meetelt als het zulke gevolgen voor uw diensten heeft. Waar passend moet u ook de afnemers van uw diensten onverwijld inlichten over een significant incident dat hen waarschijnlijk raakt.5 De richtlijn bepaalt ook dat een melding op zich het bedrijf niet aansprakelijker maakt.5

Meldingen onder de AVG en onder NIS2 zijn aparte plichten. Stelt een NIS2-autoriteit vast dat een inbreuk ook een datalek kan inhouden, dan moet zij de gegevensbeschermingsautoriteit inlichten, en hetzelfde gedrag wordt niet onder beide beboet.5 Uw eigen twee meldingen gaan wel naar verschillende autoriteiten, op verschillende formulieren en met een verschillende inhoud.35

Wat hoort er in het contract met de leverancier?

De AVG eist al een schriftelijke overeenkomst met elke verwerker, de verwerkersovereenkomst. Die moet de leverancier verplichten u te helpen bij uw plichten op het gebied van beveiliging en de melding van datalekken.3 Het EDPB voegt toe dat het contract moet vastleggen hoe de leverancier zijn meldplicht tegenover u nakomt, en een vroege melding kan eisen, zodat u uw 72 uur haalt.4 Een leverancier mag de melding zelfs namens u indienen als het contract dat toestaat, maar de wettelijke verantwoordelijkheid blijft bij u.4

Voordat u beslist

  • De leverancier meldt u een vermoedelijk datalek binnen een vastgelegd aantal uren, op elk moment van de dag, bij een genoemde contactpersoon.
  • Het eerste bericht zegt wat bekend is, en verdere details volgen in fasen volgens een afgesproken schema.
  • De leverancier zegt welke van uw systemen en gegevens zijn getroffen, en bewaart de vastleggingen die dat aantonen.
  • De leverancier meldt u incidenten bij zijn eigen onderaannemers die uw gegevens of uw systemen raken.
  • Valt u onder NIS2, dan bereikt het bericht van de leverancier u op tijd voor uw eigen vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur.
  • Of iemand namens u een melding mag indienen, is vastgelegd, en u keurt zo'n melding goed voordat ze wordt verstuurd.
  • De leverancier werkt mee met de toezichthouder en met uw eigen onderzoek.
  • Wie het onderzoek en het inlichten van de betrokkenen betaalt, is vooraf geregeld.

Deze afspraken kosten een leverancier weinig zolang het contract nog niet getekend is. Op de dag van een incident bepalen ze of u uw eigen termijnen haalt.

Wat dit betekent voor een bedrijf in Europa

Op 21 oktober 2026 hebben de lidstaten in de Raad hun standpunt bepaald over de Digitale Omnibus, een voorstel om meerdere Europese digitale wetten te vereenvoudigen.7 Een datalek zou dan alleen nog aan de toezichthouder gemeld moeten worden als het waarschijnlijk een hoog risico voor mensen oplevert, binnen 96 uur in plaats van 72, met hulp van een nationaal meldpunt dat onder NIS2 wordt ingericht.37 Volgens het proceduredossier van het Europees Parlement wachtte het voorstel op 17 november 2026 nog op een besluit van de parlementscommissie.8 Tot een wijziging is aangenomen en van toepassing is, gelden de 72 uur van de huidige AVG.3

In Nederland

In Nederland meldt u een datalek bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), en dat kan alleen via haar meldformulier datalekken, niet per telefoon, post of e-mail.11 Ook hier meldt u binnen 72 uur nadat u er kennis van hebt gekregen.11

Cyberincidenten. NIS2 is omgezet in de Cyberbeveiligingswet, en toezichthouder is de vakminister van uw sector.9 Het CSIRT is de minister van Justitie en Veiligheid (het Nationaal Cyber Security Centrum, NCSC), tenzij voor uw sector een eigen CSIRT is aangewezen.10

Met vragen over uw eigen geval kunt u terecht bij het NCSC, het ministerie van uw sector of de AP.

Volgende stap

Als u dat zinvol vindt, nemen we graag in een kort gesprek met u door wat uw contracten met IT-leveranciers over een datalek zeggen. De bedrijfssystemen en applicaties op maat die wij bouwen, leggen vast wie wat wanneer heeft gedaan, en daarop steunen de eerste uren van een incident. Wat u met de uitkomst doet, is volledig uw beslissing.

Bedrijfssystemen en applicaties op maat

Bronnen

  1. 1. CGI, CGI Ruotsi tiedottaa sisäisiin testipalvelimiin liittyvästä tietoturvapoikkeamasta (CGI Sweden informs of a security incident concerning internal test servers), 13 March 2026. Gelezen op 17 november 2026
  2. 2. CERT-SE, CERT-SE:s veckobrev v.11, 13 March 2026. Gelezen op 17 november 2026
  3. 3. Regulation (EU) 2016/679 (GDPR), Articles 4, 28, 33 and 34, Official Journal of the EU. Gelezen op 17 november 2026
  4. 4. EDPB, Guidelines 9/2022 on personal data breach notification under GDPR, version 2.0, 28 March 2023. Gelezen op 17 november 2026
  5. 5. Directive (EU) 2022/2555 (NIS2), recital 83 and Articles 21, 23 and 35, Official Journal of the EU. Gelezen op 17 november 2026
  6. 6. European Commission, NIS2 Directive, securing network and information systems. Gelezen op 17 november 2026
  7. 7. Council of the EU, Digital Omnibus, mandate for negotiations with the European Parliament, document 14756/26, 22 October 2026. Gelezen op 17 november 2026
  8. 8. European Parliament, Legislative Observatory, procedure file 2025/0360(COD), Digital Omnibus. Gelezen op 17 november 2026
  9. 9. Staatsblad 2026, 187, Cyberbeveiligingswet, Officiële bekendmakingen. Gelezen op 17 november 2026
  10. 10. Staatsblad 2026, 189, Cyberbeveiligingsbesluit, Officiële bekendmakingen. Gelezen op 17 november 2026
  11. 11. Autoriteit Persoonsgegevens, This is how you report a data breach. Gelezen op 17 november 2026

Wijzigingsgeschiedenis

  1. Gepubliceerd.

Laten we over uw project praten

Laat uw contactgegevens achter, dan stellen we u een datum voor. Gratis en vrijblijvend.

Met landnummer, bijvoorbeeld +31.

We gebruiken uw gegevens alleen om u antwoord te geven. Privacyverklaring

Door Google reCAPTCHA beschermd tegen geautomatiseerde inzendingen. Privacybeleid van Google (opent in een nieuw venster) Servicevoorwaarden van Google (opent in een nieuw venster)

Of neem direct contact met ons op

Mail ons office@disruptivelab.dev
Bel ons +420 777 702 032

Onze voorkeurstaal voor communicatie is Engels.

Alle contactgegevens en adressen