Fara beint í efnið
Disruptive Lab

Leiðarvísir Evrópureglur

Öryggisbrestur hjá UT-birgi þínum. Hvað nú?

Verði öryggisbrestur hjá UT-birgi þínum verður hann að láta þig vita án ótilhlýðilegrar tafar, og þá hefur þú 72 klukkustundir til að ákveða hvort yfirvöld og fólkið sem í hlut á þurfi að fá að vita af því.

Birt
Uppfært
Lestími
8 mín. lestur
Ritstjóri
David Lahuta

Í stuttu máli

  • Þegar öryggisbrestur verður hjá birgi sem vinnur persónuupplýsingar fyrir þig verður hann að láta þig vita án ótilhlýðilegrar tafar. Tilkynningin til persónuverndaryfirvalda er síðan þín skylda, ekki birgisins.34
  • Þær 72 klukkustundir sem þú hefur til að tilkynna hefjast yfirleitt þegar birgirinn lætur þig vita. Aðeins má sleppa tilkynningu ef ólíklegt er að bresturinn stofni fólki í hættu.34
  • Ef fyrirtækið fellur undir NIS2 og atvikið raskar þjónustu þess umtalsvert fer sérstök tilkynning til innlendrar netöryggissveitar innan 24 klukkustunda.5
  • Margt af því sem gerist á þessum klukkustundum ræðst af því hvað samningurinn við birginn segir, og því er rétti tíminn til að ganga frá honum áður en atvik verður.4

Hvað gerðist hjá stórum upplýsingatæknibirgi í mars 2026?

Hinn 13. mars 2026 tilkynnti CGI, stórt fyrirtæki í upplýsingatækniþjónustu, að netöryggisteymi þess hefði daginn áður fundið öryggisatvik.1 Það varðaði tvo innri prófunarþjóna í Svíþjóð, sem voru ekki notaðir fyrir þjónustu í rekstri heldur til að prófa þjónustu sem afhent er takmörkuðum hópi viðskiptavina.1 Kerfi sem geymdi eldri útgáfu af frumkóða forrits hafði einnig verið aðgengilegt utanaðkomandi aðilum.1 CGI sagði að á þeim tímapunkti benti ekkert til þess að öryggi rekstrarumhverfa viðskiptavina, gagnanna í þeim eða þjónustu þeirra í gangi hefði verið rofið, og að málið væri rannsakað í nánu samstarfi við viðskiptavinina.1 Sænska netöryggissveitin, CERT-SE, greindi frá innbrotinu í innri prófunarumhverfi í vikubréfi sínu sama dag.2

Fyrir viðskiptavini hvaða birgis sem er markar tilkynning af þessu tagi upphafið að þeirra eigin spurningum. Voru gögnin okkar á þessum þjónum? Gætu kóðinn eða aðgangsupplýsingar leitt að kerfunum okkar? Hverjum þurfum við að segja frá, og fyrir hvenær? Fyrstu tveimur spurningunum geta aðeins staðreyndir málsins svarað. Hinum tveimur svara reglurnar, og um þær fjallar þessi leiðarvísir.

Hver þarf að tilkynna hvað, og til hvers?

Hér gilda tvennar evrópskar reglur, persónuverndarreglugerðin (GDPR) um persónuupplýsingar og NIS2 um fyrirtæki í þeim geirum sem tilskipunin nær til. Fyrst tvö hugtök úr GDPR. Ábyrgðaraðili er fyrirtækið sem ákveður í hvaða tilgangi og með hvaða hætti persónuupplýsingar eru unnar, sem er yfirleitt þú.3 Vinnsluaðili er birgir sem vinnur þær fyrir þína hönd, til dæmis fyrirtækið sem rekur eða hýsir kerfið þitt.3

Öryggisbrestur við vinnslu persónuupplýsinga er víðtækari en þjófnaður. GDPR skilgreinir hann sem brot á öryggi sem leiðir til eyðingar, taps eða breytingar á persónuupplýsingum, óleyfilegrar birtingar þeirra eða óleyfilegs aðgangs að þeim.3 Það getur einnig talist brestur þegar aðgangur að persónuupplýsingum glatast, til dæmis þegar ekki næst lengur í skrár yfir viðskiptavini.4

Hver Tilkynnir hvað Til hvers Hversu hratt
Birgirinn, sem vinnsluaðili Öryggisbrest sem hann verður var við Þín, ábyrgðaraðilans Án ótilhlýðilegrar tafar3
Þú, sem ábyrgðaraðili Öryggisbrest, nema ólíklegt sé að hann stofni fólki í hættu Persónuverndaryfirvalda Án ótilhlýðilegrar tafar og, ef unnt er, innan 72 klukkustunda frá því að þú varðst var við hann3
Þú, sem ábyrgðaraðili Brest sem líklegt er að hafi í för með sér mikla áhættu fyrir fólk Fólksins sem í hlut á Án ótilhlýðilegrar tafar3
Þú, sem ábyrgðaraðili Hvern öryggisbrest, tilkynntan eða ekki, með málsatvikum, áhrifum og úrbótum Þinna eigin skráa, sem yfirvaldið getur skoðað Alltaf34
Þú, ef þú fellur undir NIS2 Umtalsvert atvik Innlendrar netöryggissveitar (CSIRT) eða lögbærs stjórnvalds Snemmbúin viðvörun innan 24 klukkustunda, tilkynning innan 72 klukkustunda, lokaskýrsla innan mánaðar frá tilkynningunni5
Birgirinn, ef hann fellur sjálfur undir NIS2 Umtalsvert atvik í eigin þjónustu Eigin CSIRT og, þar sem við á, viðtakenda þjónustunnar Án ótilhlýðilegrar tafar5

Lagaleg skylda til að tilkynna yfirvaldinu hvílir áfram á þér, jafnvel þegar birgirinn skrifar tilkynninguna fyrir þig.4

Hvenær byrja 72 klukkustundirnar að líða?

Þær byrja þegar þú verður var við brestinn. Evrópska persónuverndarráðið (EDPB), þar sem persónuverndaryfirvöld Evrópu starfa saman, skilur þetta sem þá stund þegar þú hefur hæfilega vissu fyrir því að öryggisatvik hafi stofnað persónuupplýsingum í hættu.4 Stutt athugun til að ganga úr skugga um hvort brestur hafi yfirleitt orðið er heimil, og hún ætti að hefjast eins fljótt og unnt er.4

Þegar bresturinn verður hjá birgi segir EDPB að almennt beri að líta svo á að þú hafir orðið var við hann þegar birgirinn hefur látið þig vita.4 Birgirinn þarf ekki fyrst að meta áhættuna fyrir fólk. Hann staðfestir að brestur hafi orðið og lætur þig vita, og matið er þitt.4 GDPR setur engan fastan frest fyrir tilkynningu birgisins umfram „án ótilhlýðilegrar tafar“, og því mælir EDPB með því að birgirinn láti þig vita strax og bæti við upplýsingum í áföngum eftir því sem þær liggja fyrir.4

Þú mátt einnig tilkynna yfirvaldinu í áföngum þegar ekki liggur allt fyrir.3 Berist tilkynningin eftir að 72 klukkustundir eru liðnar verða ástæður fyrir töfinni að fylgja henni.3

Hvernig líta fyrstu 72 klukkustundirnar út, skref fyrir skref?

  1. Klukkustund 0, tilkynning birgisins. Skráðu hvenær hún barst, frá hverjum og hvað í henni stendur. Þegar um persónuupplýsingar er að ræða byrja 72 klukkustundirnar þínar yfirleitt á þessari stundu.4
  2. Fyrstu klukkustundirnar, staðreyndirnar. Spyrðu hvaða kerfi þín og gögn voru á þjónunum sem atvikið náði til, hverju var náð og frá hvaða tíma. Birgir sem verður fyrir atviki sem snertir marga viðskiptavini verður að gefa hverjum þeirra upplýsingarnar.4
  3. Innan 24 klukkustunda, ef þú fellur undir NIS2. Ef atvikið raskar þjónustu þinni umtalsvert, veldur þér fjárhagslegu tjóni eða öðrum aðilum verulegu tjóni, sendu þá snemmbúnu viðvörunina.5 Í henni kemur fram hvort grunur leiki á að atvikið stafi af ásetningi eða geti haft áhrif í öðrum löndum.5
  4. Innan 72 klukkustunda, tilkynningarnar. Tilkynntu yfirvaldinu öryggisbrest nema ólíklegt sé að hann stofni fólki í hættu.3 Samkvæmt NIS2 sendir þú tilkynningu um atvik með fyrsta mati á alvarleika þess og áhrifum.5 Upplýsingar sem enn vantar mega fylgja í áföngum.3
  5. Eftir á, fólkið og skrárnar. Láttu fólkið sem í hlut á vita ef áhættan fyrir það er mikil.3 Skráðu málsatvik, áhrif og úrbætur vegna hvers öryggisbrests, líka þeirra sem þú tilkynntir ekki.34 Samkvæmt NIS2 fylgir lokaskýrslan innan mánaðar frá tilkynningunni.5

Þessi skref ganga aðeins upp ef þín eigin kerfi sýna hver hafði aðgang að hverju, og hvenær. Án þeirrar skráningar er hvorki hægt að sannreyna frásögn birgisins né þitt eigið mat, og 72 klukkustundirnar fara í ágiskanir.

Hverju bætir NIS2 við fyrir fyrirtæki sem falla undir hana?

NIS2 bindur fyrirtæki í gegnum lög hvers ríkis, sem aðildarríki ESB áttu að setja fyrir 17. október 2024.6 Þar sem tilskipunin gildir er öryggi aðfangakeðjunnar ein af þeim ráðstöfunum sem fyrirtæki verður að grípa til, þar á meðal í tengslum sínum við beina birgja og þjónustuveitendur.5 Þegar fyrirtækið velur þessar ráðstafanir verður það að taka tillit til veikleika hvers birgis og gæða vara hans og öryggisvenja, þar á meðal hvernig hann þróar hugbúnað.5

Tilkynningarskyldan nær til atvika sem hafa umtalsverð áhrif á þjónustuna sem þú veitir.5 Í tilskipuninni er útskýrt að skyldur hennar gilda hvort sem fyrirtæki rekur kerfi sín sjálft eða hefur útvistað viðhaldi þeirra.5 Að okkar mati telst atvik sem á upptök hjá birgi með þegar það hefur slík áhrif á þjónustu þína. Þar sem við á verður þú einnig að láta viðtakendur þjónustu þinnar vita, án ótilhlýðilegrar tafar, af umtalsverðu atviki sem líklegt er að hafi áhrif á þá.5 Tilskipunin tekur jafnframt fram að tilkynningin ein og sér auki ekki ábyrgð fyrirtækisins.5

Tilkynningar samkvæmt GDPR og NIS2 eru aðskildar skyldur. Þegar NIS2-stjórnvald kemst að því að brot kunni að fela í sér öryggisbrest við vinnslu persónuupplýsinga verður það að upplýsa persónuverndaryfirvöld, og ekki er sektað fyrir sömu háttsemi samkvæmt hvorum tveggja reglunum.5 Þínar eigin tvær tilkynningar fara þó áfram til ólíkra yfirvalda, á ólíkum eyðublöðum og með ólíku efni.35

Hvað ætti samningurinn við birginn að segja?

GDPR krefst nú þegar skriflegs samnings við hvern vinnsluaðila. Samningurinn verður að skuldbinda birginn til að aðstoða þig við að uppfylla skyldur þínar um öryggi og um tilkynningar um öryggisbresti.3 EDPB bætir við að samningurinn ætti að segja hvernig birgirinn uppfyllir skyldu sína til að láta þig vita, og hann getur krafist snemmbúinnar tilkynningar svo að þú náir að standa við 72 klukkustundirnar.4 Birgir má jafnvel senda tilkynninguna fyrir þína hönd ef samningurinn heimilar það, en lagaleg ábyrgð er áfram þín.4

Áður en þú tekur ákvörðun

  • Birgirinn lætur þig vita af grun um öryggisbrest innan tiltekins fjölda klukkustunda, á hvaða tíma sólarhrings sem er, og til nafngreinds tengiliðar.
  • Fyrsta tilkynningin segir hvað er vitað, og frekari upplýsingar fylgja í áföngum samkvæmt umsaminni tímaáætlun.
  • Birgirinn segir hvaða kerfi þín og gögn urðu fyrir áhrifum, og varðveitir skrárnar sem sýna það.
  • Birgirinn lætur þig vita af atvikum hjá eigin undirverktökum sem snerta gögnin þín eða kerfin þín.
  • Ef þú fellur undir NIS2 berst tilkynning birgisins þér nógu snemma fyrir þína eigin snemmbúnu viðvörun innan 24 klukkustunda.
  • Fram kemur hvort einhver megi senda tilkynningu fyrir þína hönd, og þú samþykkir slíka tilkynningu áður en hún er send.
  • Birgirinn vinnur með yfirvaldinu og með þinni eigin rannsókn.
  • Fyrir fram er ákveðið hver greiðir fyrir rannsóknina og fyrir að upplýsa fólkið sem í hlut á.

Það kostar birgi lítið að samþykkja þessi ákvæði fyrir undirritun. Á degi atviks ráða þau því hvort þú getur staðið við þína eigin fresti.

Hvað þetta þýðir fyrir fyrirtæki í Evrópu

Hinn 21. október 2026 samþykktu aðildarríkin í ráði ESB afstöðu sína til Digital Omnibus, tillögu um að einfalda nokkur stafræn lög ESB.7 Samkvæmt henni þyrfti aðeins að tilkynna yfirvaldinu öryggisbrest við vinnslu persónuupplýsinga þegar líklegt er að hann hafi í för með sér mikla áhættu fyrir fólk, innan 96 klukkustunda í stað 72, með stuðningi innlendrar móttökugáttar sem komið yrði á fót samkvæmt NIS2.37 Í málaskrá Evrópuþingsins beið tillagan enn ákvörðunar nefndar hinn 17. nóvember 2026.8 Þar til breyting hefur verið samþykkt og kemur til framkvæmda standa 72 klukkustundir gildandi GDPR.3

Á Íslandi

NIS2 hefur ekki tekið gildi á Íslandi, því tilskipunin hefur enn ekki verið tekin upp í EES-samninginn.10 Hér gilda lög nr. 78/2019, sem innleiða fyrri tilskipunina, NIS1, og Fjarskiptastofa gegnir samræmingarhlutverki og er sameiginlegur tengiliður.11 Frestir samkvæmt þeim lögum eru ekki raktir hér, en spurningum um þá má beina til Fjarskiptastofu.

GDPR hefur gilt hér á landi samkvæmt EES-samningnum frá 20. júlí 2018.9 Öryggisbrest við vinnslu persónuupplýsinga tilkynnir þú Persónuvernd á eyðublaðinu „Tilkynna öryggisbrest til Persónuverndar“ á Ísland.is, án tafar og helst innan 72 klukkustunda.12

Næsta skref

Ef það kæmi að gagni förum við gjarnan yfir það með þér á stuttum fundi hvað samningar þínir við upplýsingatæknibirgja segja um öryggisbrest. Sérsmíðuð viðskiptakerfi og forrit sem við þróum halda skrá yfir hver gerði hvað og hvenær, og á henni byggja fyrstu klukkustundir atviks. Hvað þú gerir við niðurstöðuna er alfarið undir þér komið.

Sérsmíðuð viðskiptakerfi og forrit

Heimildir

  1. 1. CGI, CGI Ruotsi tiedottaa sisäisiin testipalvelimiin liittyvästä tietoturvapoikkeamasta (CGI Sweden informs of a security incident concerning internal test servers), 13 March 2026. Lesið 17. nóvember 2026
  2. 2. CERT-SE, CERT-SE:s veckobrev v.11, 13 March 2026. Lesið 17. nóvember 2026
  3. 3. Regulation (EU) 2016/679 (GDPR), Articles 4, 28, 33 and 34, Official Journal of the EU. Lesið 17. nóvember 2026
  4. 4. EDPB, Guidelines 9/2022 on personal data breach notification under GDPR, version 2.0, 28 March 2023. Lesið 17. nóvember 2026
  5. 5. Directive (EU) 2022/2555 (NIS2), recital 83 and Articles 21, 23 and 35, Official Journal of the EU. Lesið 17. nóvember 2026
  6. 6. European Commission, NIS2 Directive, securing network and information systems. Lesið 17. nóvember 2026
  7. 7. Council of the EU, Digital Omnibus, mandate for negotiations with the European Parliament, document 14756/26, 22 October 2026. Lesið 17. nóvember 2026
  8. 8. European Parliament, Legislative Observatory, procedure file 2025/0360(COD), Digital Omnibus. Lesið 17. nóvember 2026
  9. 9. EFTA, EEA-Lex, Regulation (EU) 2016/679 (GDPR), incorporated by Joint Committee Decision No 154/2018, in force in the EEA since 20 July 2018. Lesið 17. nóvember 2026
  10. 10. EFTA, EEA-Lex, Directive (EU) 2022/2555 (NIS2), under scrutiny by EEA EFTA. Lesið 17. nóvember 2026
  11. 11. Fjarskiptastofa, Netöryggi. Lesið 17. nóvember 2026
  12. 12. Persónuvernd, Tilkynna öryggisbrest til Persónuverndar, Ísland.is. Lesið 17. nóvember 2026

Breytingaskrá

  1. Birt.

Ræðum verkefnið þitt

Skildu eftir samskiptaupplýsingar og við höfum samband með tillögu að tíma. Ókeypis og án skuldbindingar.

Með landsnúmeri, til dæmis +354.

Við notum upplýsingarnar þínar eingöngu til að svara þér. Persónuverndarstefna

Þetta eyðublað er varið gegn sjálfvirkum sendingum með Google reCAPTCHA. Persónuverndarstefna Google (opnast í nýjum glugga) Þjónustuskilmálar Google (opnast í nýjum glugga)

Eða hafðu samband beint

Hringdu í okkur +420 777 702 032

Við kjósum helst að eiga samskipti á ensku.

Allar samskiptaupplýsingar og heimilisföng